De Omgevingsvisie Katwijk is in 2021 door de gemeenteraad vastgesteld en vormt het strategisch kader voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. De huidige omgevingsvisie bevat acht doelstellingen en vier ontwikkelstrategieën. In de praktijk blijkt echter dat de huidige omgevingsvisie onvoldoende houvast biedt voor integrale afwegingen. De doelen zijn globaal geformuleerd, waardoor er ruimte is voor interpretatie en initiatieven niet altijd consistent worden beoordeeld. Bovendien worden de ontwikkelrichtingen vaak afzonderlijk toegepast, terwijl samenhang juist noodzakelijk is voor een integrale afweging. Hierdoor blijven afwegingen op project- en initiatiefniveau regelmatig steken en ontbreekt het aan een eenduidige, integrale koers.

Tegelijkertijd is sinds de vaststelling van de omgevingsvisie sprake van nieuwe beleidsontwikkelingen en ruimtelijke opgaven die vragen om actualisatie. Het gaat onder andere om nieuw vastgesteld beleid op nationaal, provinciaal en gemeentelijk niveau, zoals de NOVEX (nationale omgevingsvisie extra), provinciaal omgevingsbeleid, het bestemmingsplan Valkenhorst en diverse gemeentelijke gebiedsvisies.
De ruimtelijke opgaven als energie en netcongestie, gezondheid, klimaat en water en bodem sturend (zoetwaterverdeling) zijn thema’s waar de gemeente Katwijk op moet inspelen. Daarnaast zijn er grote ruimtelijke ontwikkelingen in uitvoering of voorbereiding, zoals de realisatie van Valkenhorst, de ruimtelijke keuzes binnen de Rijnsburg Noord en de verdere uitwerking van de groen-blauwe structuur. Al deze ontwikkelingen vergroten de druk op de beschikbare ruimte en middelen en maken het noodzakelijk om duidelijke keuzes en prioriteiten te stellen.
Een geactualiseerde omgevingsvisie biedt de mogelijkheid om deze ontwikkelingen en beleidskaders integraal samen te brengen in één samenhangend document. Daarbij wordt ook expliciet gekeken naar de samenhang tussen bestaande beleidsuitspraken (nota’s, visies en programma’s) en worden eventuele tegenstrijdigheden opgelost. Daarbij verkennen we ook nieuwe methoden om de ruimtelijke afweging concreter en scherper te maken. Dit leidt tot een meer concrete en richtinggevende visie die beter toepasbaar is in de praktijk en een stevig kader vormt voor integrale afwegingen bij initiatieven en projecten.

Ook is de herziening van belang voor de transitie naar het omgevingsplan in 2032. Door een gebiedsgerichte vertaling in de omgevingsvisie op te nemen, kan beter richting worden gegeven aan deze transitie en aan de toepassing van instrumenten binnen de Omgevingswet. De omgevingsvisie vormt hiermee een essentiële schakel in de beleidscyclus, waarin continue verbetering en samenhang centraal staan.
De noodzaak tot actualisatie is ook bestuurlijk vastgelegd, want bij de vaststelling van de huidige omgevingsvisie in 2021 is afgesproken deze iedere vier jaar te herzien. Dit moment sluit daar logisch op aan. Bovendien bestaat er in de praktijk een groeiende behoefte aan een scherper en integraler afwegingskader, omdat de huidige visie hiervoor onvoldoende basis biedt.
De herziene Omgevingsvisie Katwijk 2050 heeft daarmee als doel om een integraal, actueel en richtinggevend kader te bieden voor de lange termijn ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. De visie stelt de gemeenteraad als bevoegd gezag in staat om met een document sturing te geven aan ruimtelijke ontwikkelingen en vormt tegelijkertijd het wettelijk kader zoals bedoeld in afdeling 3.1 van de Omgevingswet.

Op basis hiervan kan de raad zijn kaderstellende en controlerende rol vervullen en kan het college van burgemeester en wethouders deze kaders consistent toepassen bij de verdere uitwerking van beleid en plannen.